Kristina Koh, astronautkinja misije Artemis II, koja se nedavno vratila na Zemlju nakon devetodnevnog leta oko Mjeseca, bavi se sportskim penjanjem, što je navela i u svom profilu na zvaničnoj stranici NASA. Ističe da joj je trening u planinama među najdražima.
Ova 47-godišnjakinja sportskim penjanjem počela je da se bavi tokom studija na Državnom univerzitetu Sjeverne Karoline.
“Zvučalo je zaista uzbudljivo. Možda kao jedan od načina da budem na otvorenom i da doživim neku avanturu“, kazala je ona u intervjuu koji je NASA objavila 2019. godine.
U početku, kako je rekla, privukao je fizički izazov penjanja, ali je kasnije počela da cijeni i druge stvari, od opreme do povjerenja koje se gradi među penjačima.
Koh se već najmanje deset godina bavi sportskim penjanjem na vođenje, uživa u izazovima tradicionalnih smjerova, ide i na ledno penjanje…
U istom intervjuu, prisjetila se i kako je tokom razgovora za posao, Pegi Vitson, koja je njen uzor i koja je svojevremeno držala rekord za najduži boravak u svemiru, pitala da li je tokom penjanja po stijeni ikada bila uplašena.
Kristina je odgovorila da jeste i da je upravo sposobnost da strah pretvori u fokus od velikog značaja. Mišljenja je da je upravo taj dio intervjua odigrao značajnu ulogu u procesu selekcije nje kao kandidatkinje.
Koh kaže i da je penjanje koristila kao način pripreme za svemirske misije. U sklopu priprema za boravak na Međunarodnoj svemirskoj stanici 2019. godine, njen trening je uključivao i ponavljanja na penjačkom zidu u jednoj od dvorana na njenom matičnom univerzitetu.
U objavi na Instagramu iz 2015. godine, Koh je napisala: “Trening dolazi u mnogo oblika. Onaj u planinama mi je najdraži.”
Godinu kasnije, u intervjuu koji je 2016. objavio Državni univerzitet Sjeverne Karoline, Koh je, pored ostalog, govorila o čemu je naučilo upravo penjanje. U penjanju na vođenje, koje je njena primarna penjačka disciplina, uže nije fiksirano na vrhu, već penjač sam ukopčava uže u međusidrišta (komplete) dok napreduje. To znači i da nema užeta iznad njega, koje bi ga zaustavilo u slučaju pada, pa penjač mora da nauči kako da se zaštiti:
“Možete da se oslonite na sebe, da izađete iz situacija koje su, iskreno, zastrašujuće, ali uz dovoljno fokusa i samopouzdanja zaista možete da savladate prepreke.”
Koh je u istom razgovoru ispričala i da su, tokom intervjua za posao, članovi komisije u NASA sa njom najmanje razgovarali o elektrotehnici:
“Više ih je zanimalo penjanje po stijenama, rad na Antarktiku i sva druga iskustva koja su bila dio mog puta do toga da dođem tamo.”
Ističe da to jasno govori koliko je važno pratiti sopstveni put. Pored ostalog, penjanje je bila jedna od stvari kojima se bavila zato što je istinski zanimala, a ne da bi popunila biografiju, ali je ta aktivnost i iskustvo, uz jedrenje, kaže ona, značajno pomoglo u karijeri.
Astronauti penjači
Magazin Climbing, specijalizovan za penjanje, navodi da Kristina Koh nije i jedina među astronautima koja se navi nekom aktivnošću na planinama, ali navode i da je mali broj onih koji su se okušali u oba ta svijeta.
Amerikanac Skot Parazinski jedina je osoba koja je bila i u svemiru i na najvišoj tački naše planete. Nakon što je učestvovao u pet svemirskih misija, 20. maja 2009. godine popeo se na vrh Mont Everesta, gdje je ostavio mali komad mjesečeve stijene.
Još jedan član tog izuzetno malog “kluba astronauta-penjača” je Voren “Vudi” Hoburg, koji je radio sezonski u službi spašavanja Nacionalnog parka Josemiti od 2010. do 2013. godine, prije nego što je postao NASA astronaut. Godine 2023. Hoburg je bio pilot misije SpaceX Crew-6, tokom koje je proveo 186 dana u svemiru.
U biografiji poljskog astronauta Slavoša Uznanskog-Višnjevskog, koji radi u Evropskoj svemirskoj agenciji, navodi se da je visokogorac…
Artemis II
Uz Kristinu Koh, koja je specijalista NASA misije, članovi misije Artemis II koja je letjela oko Mjeseca su komandant Rid Vajzman (NASA), pilot Viktor Glover (NASA) i Džeremi Hansen (Kanadska svemirska agencija – CSA).
Ovo je bio prvi let sa posadom ka Mjesecu nakon ere Apolo, koji je postavio rekord u udaljenosti ljudi od Zemlje.
FOTO: NASA
