O Vukosavi Vukici Mićunović u literaturi i brojnim izvorima naći ćete uvijek isto – da je narodna heroina, jedna od osam žena iz Crne Gore, da je nositeljka partizanske spomenice 1941. i više ratnih odlikovanja. Da je nakon Drugog svjetskog rata bila aktivna društveno-politička radnica u Socijalističkoj Republici Crnoj Gori. Da je bila ministarka saobraćaja, prva žena ministar u Crnoj Gori…
Rijetki zapisi, međutim, govore o Vukici planinarki. A Vukosava Vukica Mićunović bila je prva predsjednica Planinarskog saveza Crne Gore (PSCG).
Vukica je, svjedoče o tome sačuvane fotografije, godine 1957. bila na najvišem vrhu Durmitora, Bobotovom kuku (2.523).
Godinu ranije, o tome svjedoči jedna od njenih planinarskih knjižica, Vukica je bila i na jednom od vrhova Elbrusa…
Najviši vrh Elbrusa, Zapadni Elbrus, sa nadmorskom visinom 5.642 metra, predstavlja najviši vrh Evrope i Rusije. Prema zapisu iz njene planinarske knjižice, Vukica je avgusta 1956. godine bila na Elbrusu, na vrhu visine 5.633 metra…
U jednom od izdanja Planinarskih novina, čiji je izdavač PSCG, navodi se da je “ova slavna partizanka prva žena iz Crne Gore koja se popela na vrh iznad pet hiljada metara”. U tekstu se, međutim, navodi visina od 5.642 metra…
Vukosava Mićunović rođena je 15. marta, 1921. godine u Velestovu kod Cetinja. Preminula je 24. februara, 2016.
O njenim planinarskim poduhvatima podataka nema u knjizi “Narodni heroji Jugoslavije”, u kojoj su biografije svih koji su odlikovani Ordenom narodnog heroja. Knjiga je imala tri izdanja, 1957, 1975. i 1982. godine.
O tome nema ni u novijim izdanjima, poput monografije “Žene Crne Gore” koja je objavljena 2022. godine.
O tome nisu znali mnogo da mi kažu u Planinarskom savezu, iako je Vukica prva osoba koja je ikad vodila Savez od njegovog osnivanja 1950. godine.
Ne zna o tome mnogo ni njena porodica, jer Vukica, kažu, inače nije mnogo pričala o svom životu. Pa ni onom planinarskom.
Bila je, pričaju, skromna, i da bi, da je neko skakao od sreće kao ja dok sam pregledavala fotogafije, značke, priznanja za njene planinarske poduhvate… ona samo odmahnula glavom, kao “nije to ništa”.
A veliko je. Jer je bila prva na čelu Planinarskog saveza. Jer je žena. Jer se sve to dešavalo prije skoro osamdeset godina, a mi i danas bijemo bitke za položaj žene u crnogorskom društvu.
Na sreću, slučajno ili ne, snahi Božidarki Mićunović bilo je važno da sačuva ono što je ostalo nakon smrti „tetke Vukice“.
Zahvaljujući Božidarki, postoji i ova priča.
Dvije žene u 75 godina
Da je Vukosava Vukica Mićunović prva predsjednica Planinarskog saveza Crne Gore, podatak je na koji sam naišla na vebsajtu Saveza.
Odmah mi je upalo u oči i da je samo jedna od dvije žene koje su vodile Savez u 75 godina od njegovog osnivanja.
PSCG, kako se navodi na zvaničnom sajtu, osnovan je u Kolašinu 1950. Sljedeće godine, Vukosava Vukica Mićunović izabrana je za predsjednicu, prva je vodila PSCG, i na toj funkciji bila je do 1958. godine.
Poslije nje, do 2022. godine, PSCG su vodili muškarci, njih 15. Tek je 2022, šezdeset i četiri godine poslije Vukice, za predsjednicu Saveza ponovo izabrana žena, Tatjana Ivanović.
Pribor, značke, priznanja, fotografije i planinarske knjižice
Nakon što sam posjetila porodicu Vukice Mićunović, bila sam istovremeno i razočarana i srećna.
Razočarana, jer o Vukici planinarki nisam naišla u zvaničnim izvorima.
Srećna, jer je porodica ipak sačuvala nešto od uspomena na taj dio njenog života.
Sačuvan je njen pribor za planinu, jedna viljuška na rasklapanje.
Sačuvane su njene planinarske knjižice, a prema jednoj od njih, Vukica je 1. januara 1950. upisana u Planinarsko društvo “Stevo Kraljević”, Titograd.
U jednoj od njih, očuvane i godišnje markice Planinarskog saveza Jugoslavije od 1956. do 1960. godine. Pečati u knjižicama svjedoče o njenom učešću na sletovima planinara Jugoslavije na Prokletijama, Sutjesci, Gorskom Kotaru, na Durmitoru… usponima na Lovćen, Durmitor (Bobotov kuk), Triglav (Aljažev stolp, 2.863, Slovenija)…
Sačuvane su i značke, priznanja i zahvalnice koja je dobijala, među njima zahvalnica Planinarsko-smučarskog društva “Javorak” iz Nikšića, iz decembra 1965. godine.
“Javorak” je Vukici zahvalnicu dodijelio povodom jubileja 15 godina postojanja aktivnog rada društva, “za saradnju i doprinos na razvoju planinarstva i smučarstva”.
Povodom 50 godina od osnivanja, u maju 1973, Smučarski savez Jugoslavije, čiji je predsjednik tada bio Jože Malnarič, dodijelio je zlatnu plaketu Vukosavi Mićunović “kao posebno priznanje za vanredan doprinos i rezultate na unaprjeđenju i razvoju smučarskog sporta u Jugoslaviji”.
Srećna i jer sam moju radost zbog toga mogla da podijelim sa njenom porodicom.
I da obećam da ime Vukosave Vukice Mićunović neće samo tek usput biti pominjano u priči o istoriji planinaranja u Crnoj Gori.
Jer, sjetite se, bila je prva i da je žena. Jedna od dvije koje su u 75 godina vodile Planinarski savez Crne Gore.
I prva žena iz Crne Gore koja se popela na vrh iznad 5.000 metara. Prije 69 godina.
A to je samo ono što je sačuvano u porodičnoj arhivi… Želim da je ovo samo početak priče o Vukici planinarki…
Planinski vestnik o ekspediciji na Elbrus
Osim što sačuvana planinarska knjižica Vukosave Vukice Mićunović svjedoči da se popela na Elbrus, drugih podataka o tom usponu u arhivi koju je sačuvala njena porodica nema. U Planinskom vestniku postoji zapis o ekspediciji na Kavkaz, koju je 1957. organizovao Planinarski savez Jugoslavije. U ekspediciji je učestvovalo 11 članova iz svih jugoslovenskih republika. Prema tom zapisu, osim na Elbrus, grupa se popela i na vrh Germogenova (3.993). U knjižici Vukice Mićunović, ispod pečata sa Elbrusa, uz koji je naveden datum 5. avgust 1956. godine, stoji i pečat sa vrha Germogenova, na dan 12. avgust 1956.
