Izuzetna zahtjevnost i jedinstven teren, ukratko opis je Durmitor Sky Race, trke koja se u septembru 2026. održava na Durmitoru.
Kako bi dočarali šta to znači, organizatori, Durmitor Runners, kažu da trka „čak pet puta prelazi visinu od 2.000 metara nadmorske visine“, a poseban izazov biće uspon na Planinicu, gdje se savladava oko 700 metara visinske, na dužini od svega 1,5 kilometara.
„Što ovu dionicu čini izuzetno strmom i tehnički zahtjevnom – pravim skyrunning testom kakav se rijetko može pronaći u Crnoj Gori“, kažu.
U razgovoru za portal Maja.team, Matije Bojović iz organizacije, kluba Durmitor Runners, govori o samoj trci, ali i skyrunningu, kao planinskoj sportskoj disciplini.
Zbog prirodnih uslova, planina i raznovrsnog terena, vjeruje i da je budućnost crnogorskog sporta u individualnim sportovima izdržljivosti, poput ovog.
Dvije distance: 34 i 16 kilometara
Iako prvi put samostalno organizuju skyrunning trku, članovi kluba Durmitor Runners nisu bez iskustva – tokom prethodnih godina, kaže Bojović, bili su dio organizacije trke Durmitor Trail, a i sami su učestvovali na skyrunning trci na Durmitoru, tada u organizaciji Skyrunning Srbija.
“Staza na kojoj se trka održava prvi put je prije četri godine organizovao Skyrunning Srbija i imala je dva izdanja. Tada su svi članovi našeg kluba učestvovali na zadnjoj trci i ostvarili zapažene rezultate”, kaže Bojović.
Iz Skyrunning Srbija, dodaje on, odustali su od organizacije, a ekipa iz Durmitor Runners odlučuje da, zbog kvaliteta i zahtjevnosti, zadrži stazu:
“Uz određene modifikacije kojima smo je učinili još atraktivnijom i tehnički zahtjevnijom”.
Glavna trka duga je 34 kilometra sa oko 3.000 metara uspona, uvedena je i kraća dužine 16 kilometara sa oko 1.000 metara uspona.
“Sa jednim posebno zahtjevnim segmentom koji predstavlja pravi skyrunning”, kaže Bojović.
Učešće na toj trci trenutno ne predstavlja direktnu kvalifikaciju za neku drugu, jer to, pojašnjava on, ne zavisi isključivo od organizatora.
“Trka će biti verifikovana kroz UTMB Index, ITRA bodovanje, kao i od strane Skyrunning federacije, što joj daje međunarodni značaj i prepoznatljivost”.
Na pitanje šta trku izdvaja od sličnih u Crnoj Gori i na prostoru Žabljaka i Durmitora, Bojović je kazao da je to “njena izuzetna zahtjevnost i jedinstven teren”.
“Rijetko se može pronaći staza tehnički zahtjevna ove dužine i sa ovakvom visinskom razlikom, a da je istovremeno toliko atraktivna. Trka čak pet puta prelazi visinu od 2.000 metara nadmorske visine i prolazi kroz neke od najpoznatijih i najljepših predjela, prevoja,jezera i vrhova Nacionalnog parka Durmitor. Poseban izazov i svojevrsni zaštitni znak staze predstavlja uspon na Planinicu, gdje se savladava oko 700 metara visinske razlike na dužini od svega 1,5 kilometara, što ovu dionicu čini izuzetno strmom i tehnički zahtjevnom – pravim skyrunning testom kakav se rijetko može pronaći u Crnoj Gori”.
Prema riječima Bojovića, do sada je prijavljeno više od 50 takmičara, što u organizaciji smatraju veoma dobrim:
“S obzirom na to da se radi o tehnički teškoj i veoma zahtjevnoj skyrunning trci, ciljna grupa je znatno uža u odnosu na trail ili asfaltne trke, gdje je interesovanje obično veće. Upravo zbog toga smatramo da je dosadašnji odziv izuzetno dobar i realan”, kaže on i dodaje da očekuju da se na dužoj distanci okupi između 150 i 200 učesnika.
Do sada prijavljeni učesnici dolaze uglavnom iz Crne Gore, Srbije i Hrvatske, te drugih zemalja regiona, što, kaže Bojović, potvrđuje regionalni karakter i prepoznatljivost trke već u ranoj fazi.
Skyrunning u Crnoj Gori
Skyrunning jedna je od sportskih planinskih disciplina, u Crnoj Gori još je, kaže Bojović, u fazi razvoja.
Skyrunning, globalno, organizovan je kroz Međunarodnu skyrunning federaciju. Crna Gora ranije je bila dio Skyrunning Srbija i Crna Gora, ali to više nije slučaj – za Srbiju, skyrunning, kako sortsku disciplinu, preuzeo je Planinarski savez Srbije. Crna Gora nije članica Međunarodne federacije.
“Smatramo da bi u perspektivi bilo potpuno realno i opravdano da Crna Gora dobije svoj skyrunning savez, naročito imajući u vidu da trenutno postoji četiri do pet aktivnih klubova koji se ozbiljno bave ovim sportom. Ukoliko to u ovom trenutku nije izvodljivo, prirodno rješenje bi bilo da skyrunning funkcioniše kao posebna podsekcija unutar Planinarski savez Crne Gore”, kaže Bojović.
Kroz Planinarski savez Crne Gore, ili komercijalno, u Crnoj Gori se organizuje i više trail trka.
Bojović kaže da bi skyrunning i trail trke trebalo organizovati odvojeno, jer se te discipline značajno razlikuju po tehničkoj zahtjevnosti i konceptu trka.
“Skyrunning se razlikuje od trail trčanja prije svega po tehničkoj zahtjevnosti staze. Skyrunning trke se održavaju u planinskom okruženju, često iznad 2.000 metara nadmorske visine, sa ekstremno strmim usponima i spustovima, zahtjevnim podlogama, kamenitim i izloženim dionicama, kao i znatno težim vremenskim uslovima. Pored fizičke spreme, skyrunning zahtijeva i dobro planinarsko iskustvo, sigurnost kretanja po planini i tehničke vještine”, pojašnjava on.
Za Crnu Goru, kako je kazao, bilo bi idealno da su takmičenja i liga odvojeni, ali dodaje da to sada nije moguće, zbog relativno malog broja takmičara i ljudi koji se aktivno bave skyrunningom.
Mišljenja je i da bi bilo realno i važno da Crna Gora u budućnosti ima svoje predstavnike na evropskim i svjetskim takmičenjima, jer, kako je kazao, već sada postoji veliki broj kvalitetnih i perspektivnih takmičara.
“Vjerujemo da je budućnost crnogorskog sporta u individualnim sportovima izdržljivosti, jer je Crna Gora, sa svojim planinama, raznovrsnim terenom i prirodnim uslovima, bukvalno bogom data za razvoj ovakvih disciplina”, kaže Bojović i dodaje da to nisu samo trail i skyrunning, već i nordijsko skijanje, triatlon i biciklizam, “sportovi u kojima Crna Gora ima ogroman, još nedovoljno iskorišćen potencijal”.
Dobra priprema, iskustvo i poštovanje planine su neophodni
Durmitor Sky Race održava se 5. septembra. Zainteresovani se mogu prijaviti putem zvanične stranice Durmitorsky.run. Prijave se zatvaraju 31. jula u podne.
Iz organizacije poručuju da je glavna trka dužine 34 kilometra sa oko 3.000 metara uspona namijenjena isključivo iskusnim skyrunnerima, “jer se radi o jednoj od tehnički i fizički najzahtjevnijih trka u regionu”.
“Zbog toga smatramo da nije realno niti preporučljivo da se neko bez adekvatnog iskustva u trailu i planinskim aktivnostima direktno uključi u ovu disciplinu”.
Za one koji se do sada nisu oprobali u toj spotskoj disciplini, preporučuju kraću, trku na 16 kilometara i oko 1.000 visinske, ali poručuju “da je dobra priprema, iskustvo i poštovanje planine neophodno”.
“Za one koji su spremni, Durmitor sky race može predstavljati sledeći korak i veliki izazov u njihovom sportskom razvoju”.
Promocija sporta uz zaštitu prirode
Durmitor Sky Race održava se u okviru Nacionalnog parka Durmitor, uključujući i djelove koji se nalaze u zoni stroge zaštite pod UNESCO režimom, zbog čega, poručuju iz organizacije, posebnu pažnju posvećuju očuvanju prirode i poštovanju svih propisa.
“Trka posjeduje sve neophodne dozvole i saglasnosti Agencije za zaštitu životne sredine Crne Gore i uprave Nacionalnog parka, a svi segmenti organizacije usklađeni su sa pravilima zaštite prostora. Posebno vodimo računa o kretanju takmičara isključivo označenim stazama, zabrani ostavljanja otpada, ograničenom broju učesnika i edukaciji učesnika o odgovornom ponašanju u planini”.
Cilj organizatora, poručuju, nije samo da promovišu skyrunning i sport:
“Već i da pokažemo da je moguće organizovati zahtjevna sportska takmičenja uz puno poštovanje prirode, vrijednosti zaštićenog područja i standarda koje propisuje UNESCO”.
Ko su Durmitor Runners
Organizatori, Durmitor Runners, lokalci su, većinom sa Žabljaka, od rođenja vezani za planinu Durmitor.
“Tu smo rođeni, tu živimo i planinu Durmitor doživljavamo i živimo svakog dana. Upravo to duboko poznavanje terena i planine predstavlja temelj organizacije skyrunning trke DURMITOR SKY RACE“.
Njihovo takmičarsko iskustvo, kaže Bojović, započelo je prije četiri godine, upravo u disciplini skyrunninga.
“U svijet trčanja uveli su nas ljudi koji su se doselili na Žabljak, danas članovi našeg kluba, a koji su se i ranije aktivno bavili sportovima izdržljivosti. Njihovo iskustvo i znanje bili su snažan podsticaj za naš ulazak u ovaj sport i dalji razvoj. Od tada smo veoma aktivni i kontinuirano ulažemo veliki trud u treninge i sopstveni napredak“.
Sa ciljem da planinu Durmitor, Žabljak i Crnu Goru dodatno afirmišu kroz taj atraktivan planinski sport, osnovali su Skyrunning klub Durmitor Runners, koji danas okuplja takmičare i zaljubljenike u planinu i iz drugih gradova Crne Gore i regiona. Članovi kluba iz različitih sredina, kaže Bojović, aktivno su uključeni u organizaciju trke i daju značajan doprinos njenoj realizaciji.
Svi su i redovni učesnici gotovo svih regionalnih skyrunning i trail trka, a svake godine nastupaju i na tri do četiri međunarodne, odnosno svjetske trke.
FOTO: Durmitor Runners
